Η διαχρονική συνταγή αποτυχίας των ρυθμίσεων

Με αφορμή την πρόσφατη πρωτόδικη απόφαση στην προσφυγή Φλωρά αλλά και  προηγούμενη απάντηση του Υπουργείου, σε αιτήματα που είχε στείλει στη Βουλή ο Σύλλογος Ασφαλισμένων Θεσπρωτίας *(1), διαπιστώνεται η προσπάθεια του ΟΑΕΕ να εμφανίσει το μέτρο των ρυθμίσεων οφειλών, ως εναλλακτική επιλογή  ηπιότερου μέτρου  για τον οφειλέτη ασφαλισμένο, προκειμένου να μην έχει τις συνέπειες των παράνομων μέτρων που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ στους ασφαλισμένους οφειλέτες *(2). Με το τέχνασμα αυτό επιχειρεί  να ξεπεράσει την εμφανή παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, από τη δέσμη μέτρων που εφάρμοζε.

Για να μπορεί όμως το μέτρο των ρυθμίσεων να θεωρηθεί ως εναλλακτική επιλογή  ηπιότερου μέτρου για τον οφειλέτη ασφαλισμένο θα πρέπει :

  1. Είτε να στηρίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, τα οποία να αποδεικνύουν την οικονομική δυνατότητα της πλειοψηφίας των οφειλετών να ενταχθούν στο μέτρο της ρύθμισης, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η αξιοπρεπή τους διαβίωση – γιατί το να ζητάς αυτό που εκ των πραγμάτων είναι ανέφικτο ή θέτει σε κίνδυνο την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη, αυτομάτως αναιρεί τον χαρακτήρα του εναλλακτικού ηπιότερου μέτρου.
  2. Είτε το αποτέλεσμα της εφαρμογής του μέτρου, να αποδεικνύει την αποδοχή και συμμετοχή από την πλειοψηφία των ασφαλισμένων οφειλετών, οπότε η ευρεία αποδοχή της εφαρμογής του μέτρου, να το νομιμοποιεί ως επιλογή ηπιότερου μέτρου.

Ας δούμε λοιπόν τα επίσημα στοιχεία για τις διάφορες ρυθμίσεις :

Στις 12/11/2014 η κα Κωτίδου, τότε διοικητής του ΟΑΕΕ, σε ομιλία της στο ΕΒΕΑ, παρουσιάζοντας τη νέα ρύθμιση του νόμου 4305/2014, έκανε αποτίμηση της προηγούμενης ρύθμισης του νόμου 4152/2013, σημειώνοντας μεταξύ άλλων :

«Δεν θα αναφερθώ αναλυτικά στις ρυθμίσεις του νόμου 4152/2013, αφ’ ενός γιατί αποτελεί πλέον παρελθόν, αφ’ ετέρου γιατί ουδείς εξ ημών υποστήριζε ότι αποτελούσαν ρύθμιση που ανταποκρινόταν στη συγκεκριμένη οικονομική πραγματικότητα»

Συνέχεια

Advertisements

Ανυπαρξία παροχών υγείας για τους οφειλέτες του ΟΑΕΕ μέχρι τα μέσα του 2014

Η οικονομική κρίση είχε ως συνέπεια πολλοί ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ να αδυνατούν να πληρώσουν τις υπέρογκες εισφορές τους, λόγω του άδικου τρόπου υπολογισμού των εισφορών, αδικία που έχει αναγνωριστεί επίσημα με το ν. 4387/2016 *(1), με αποτέλεσμα τη στέρηση των προβλεπόμενων παροχών υγείας, ενώ συνέχισαν να χρεώνονται τα αντίστοιχα ποσά ως οφειλές.

Το γεγονός αυτό δημιούργησε μια κατηγορία ανασφάλιστων ασφαλισμένων κι ένα διαρκώς αυξανόμενο κοινωνικό πρόβλημα, καθώς οι υπηρεσίες της Πρόνοιας τους θεωρούσαν ασφαλισμένους και δεν τους δεχόντουσαν, με αποτέλεσμα εν μέσω οικονομικής κρίσης, να πρέπει να πληρώνουν από δικούς τους πόρους τις όποιες ανάγκες πρόληψης και περίθαλψης της υγείας τους.

Το κοινωνικό αυτό πρόβλημα πήρε εκρηκτικές διαστάσεις και δημοσιότητα, με τους μισούς ασφαλισμένους σύμφωνα με επίσημα στοιχεία να έχουν γίνει οφειλέτες *(2), λόγω αδυναμίας πληρωμής των άδικων εισφορών τους, πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες να είναι ανασφάλιστοι ασφαλισμένοι, αλλά  και Ιατρικούς Συλλόγους με δημόσιες παρεμβάσεις τους να ζητάνε την άμεση εύρεση λύσης κι ενώ είχαν ήδη δημιουργηθεί οι πρώτες δομές Κοινωνικών Ιατρείων και Φαρμακείων.

Χαρακτηριστικό το απόσπασμα από δημοσίευμα στις 7/8/2012 του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών :

Συνέχεια

Οδηγός για την κατάθεση προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Αρκετές φορές ασφαλισμένοι έχουν θέσει θέμα, ως ερώτημα ή ως προτροπή, για προσφυγή κατά του ΟΑΕΕ στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Τι ακριβώς όμως ισχύει; Μπορεί όποιος θέλει, όποτε θέλει να προσφύγει στο συγκεκριμένο Δικαστήριο ή υπάρχουν όροι και προϋποθέσεις για να μπορεί να γίνει προσφυγή ενώπιόν του;

Το άρθρο που ακολουθεί για κάθε ενδιαφερόμενο, είναι το πληρέστερο που γνωρίζω σε πληροφορίες, σχετικά με το θέμα αυτό, κι ως εισαγωγή αναφέρω δύο μικρά αποσπάσματα που όμως λένε πολλά :


«… Πριν από την κατάθεση προσφυγής ενώπιον του ΕΔΔΑ, πρέπει να έχει εξαντληθεί κάθε διαθέσιμο και αποτελεσματικό εσωτερικό ένδικο μέσο, με προβολή (έστω και στον τελευταίο βαθμό) των ισχυρισμών για συγκεκριμένες παραβιάσεις δικαιωμάτων της ΕΣΔΑ (τουλάχιστον κατ’ ουσία, έστω και χωρίς επίκληση των άρθρων της Σύμβασης).

*** Δεν απαιτείται να εξαντληθούν τα εσωτερικά ένδικα μέσα όταν αυτό θα ήταν μάταιο ή αναποτελεσματικό (π.χ. όταν διαπιστώνεται πρακτική επανάληψης πράξεων αντίθετων στη Σύμβαση)…»

Συνέχεια

Παραγραφή οφειλών στον ΟΑΕΕ

Το πλαίσιο παραγραφής οφειλών στον ΟΑΕΕ καθορίζεται  από το Άρθρο 17 του νόμου σύστασης του ΟΑΕΕ   (ΠΔ 258/28.12.2005 – ΦΕΚ 316 Α) :

«Το δικαίωμα του Οργανισμού προς είσπραξη εισφορών παραγράφεται μετά από παρέλευση 20ετίας από τη λήξη του οικονομικού έτους, κατά το οποίο αυτές κατέστησαν απαιτητές. Σε περίπτωση έκδοσης Π.Ε.Ε.Π.Τ. ή ρύθμισης των οφειλών σε δόσεις ή υποβολής μήνυσης από τον Οργανισμό ή σε κάθε άλλη περίπτωση προβλεπόμενη από τον Κ.Ε.Δ.Ε. η παραγραφή διακόπτεται και αρχίζει νέα 20ετής.

Ο ασφαλισμένος δικαιούται να καταβάλλει τις εισφορές και μετά την παραγραφή αυτών, με το ισχύον ασφάλιστρο του χρόνου καταβολής και τις νόμιμες προσαυξήσεις. Στην περίπτωση αυτή ο Οργανισμός υποχρεούται να συνυπολογίσει το χρόνο, για τον οποίο καταβλήθηκαν οι εισφορές, ως χρόνο ασφάλισης.

Εισφορές ασφαλισμένων κλάδου σύνταξης αχρεωστήτως εισπραχθείσες επιστρέφονται ατόκως, με αίτηση του ασφαλισμένου ή και αυτεπάγγελτα από την υπηρεσία. Το δικαίωμα προς επιστροφή παραγράφεται μετά παρέλευση 5ετίας από τη λήξη του οικονομικού έτους, εντός του οποίου καταβλήθηκαν οι εισφορές.»

Οι ασφαλισμένοι με οφειλές που έχουν περάσει την 20ετία χωρίς να τους έχει ενημερώσει ο ΟΑΕΕ και χωρίς να έχει γίνει κάποια ενέργεια από τον ΟΑΕΕ για να τις εισπράξει μπορούν με απλή αίτησή τους αρχικά να ζητήσουν την παραγραφή αυτών των οφειλών.

Συνέχεια

Παράνομη η χρέωση ιατροφαρμακευτικής που δεν παρείχε ο ΟΑΕΕ

Στα προηγούμενα άρθρα  για τις προσφυγές, ώστε να μειώσουν τις οφειλές τους οι ασφαλισμένοι, είχα παρουσιάσει και εξηγήσει την επιχειρηματολογία που μπορούν εκτός άλλων να χρησιμοποιήσουν σχετικά με το τμήμα οφειλών που αναλογεί στις εισφορές σύνταξης – που είναι και το μεγαλύτερο μέρος της οφειλής.

Ως γνωστόν όμως οι εισφορές αποτελούνται από δύο μέρη : α) Τις εισφορές για σύνταξη και β) τις εισφορές για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οι οφειλές που είχαν δημιουργηθεί αποτελούνται από το σύνολο.

Το παρόν άρθρο αφορά όσους  επιλέξουν να προσφύγουν διεκδικώντας μείωση ή και οριστική αφαίρεση μόνο του ποσού οφειλής  που αναλογεί στην ιατροφαρμακευτική που χρέωνε ο ΟΑΕΕ ενώ δεν την παρείχε, αλλά και όσους θα προσφύγουν με περισσότερα αιτήματα στα οποία θα συμπεριλαμβάνεται και η αφαίρεση του ποσού αυτού.

Για να μπορέσουν οι ασφαλισμένοι να πετύχουν διαγραφή του συγκεκριμένου τμήματος της οφειλής, θα πρέπει στην προσφυγή τους να έχουν δύο σκέλη που στην ουσία αλληλοσυμπληρώνονται:

  1. Με το πρώτο να αποδείξουν ότι οι σχετικές διατάξεις που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ ήταν παράνομες και αντισυνταγματικές …  και
  2. Με το δεύτερο να υποδείξουν το νόμιμο που θα έπρεπε να εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ.

Στο πρώτο σκέλος, δηλαδή την αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων,  η γνωμοδότηση Μανιτάκη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο και προσφέρει αναλυτική επιχειρηματολογία, την οποία δεν έχει επιχειρήσει να αντικρούσει ο ΟΑΕΕ σε όσες περιπτώσεις μπορώ να γνωρίζω. Επιπρόσθετα όμως υπάρχουν κι άλλα επιχειρήματα που παρουσιάζονται παρακάτω.

Συνέχεια

Προσφυγή κατά του ΟΑΕΕ για επανυπολογισμό των εισφορών – οφειλών

 

Μετά από 3 τουλάχιστον χρόνια από την δημοσιοποίηση της γνωμοδότησης Μανιτάκη που κατέδειξε τις παρανομίες του ΟΑΕΕ σε βάρος των ασφαλισμένων του και την εναλλαγή στην εξουσία της πλειοψηφίας των πολιτικών κομμάτων, έχει γίνει απολύτως ξεκάθαρο ότι οι ασφαλισμένοι δεν θα πρέπει να περιμένουν πολιτική λύση στο θέμα των οφειλών στον ΟΑΕΕ και ότι είναι μονόδρομος η προσφυγή στην Δικαιοσύνη προκειμένου να προστατέψουν την αξιοπρέπειά τους, την εργασία και την περιουσία τους.

Πως θα μπορούσαν να μειωθούν οι οφειλές δικαστικά; Είναι δυνατόν να γίνει αναδρομικός υπολογισμός των εισφορών με τον τρόπο υπολογισμού που γίνεται τώρα, δηλαδή οι εισφορές των προηγούμενων ετών να υπολογιστούν ως ποσοστό επί των δηλωθέντων εισοδημάτων,  ώστε να μειωθούν οι εισφορές των προηγούμενων χρόνων κι επομένως και οι οφειλές;

Στα προηγούμενα εύλογα ερωτήματα η απάντηση είναι πως ναι, μπορούν μέσω προσφυγών οι ασφαλισμένοι να οδηγήσουν τις εξελίξεις, ώστε οι εισφορές τους, των προηγούμενων χρόνων, να υπολογιστούν ως ποσοστό επί των δηλωθέντων εισοδημάτων τους, κάτι το οποίο για την πλειοψηφία θα σημαίνει σημαντική μείωση των οφειλών τους, ενώ παράλληλα θα είναι καλυμμένοι έναντι κατασχέσεων μέχρι να εκδικαστεί οριστικά η προσφυγή τους.

Όσοι λοιπόν σκέφτονται να προσφύγουν κατά του ΟΑΕΕ, αμφισβητώντας το ύψος των οφειλών τους,  μπορούν να αντιγράψουν το κείμενο που ακολουθεί και να το δείξουν σε δικηγόρο της επιλογής τους προκειμένου να προχωρήσουν σε ομαδική ή ατομική προσφυγή.

Συνέχεια

Επιχειρήματα για προσφυγή κατά του ΟΑΕΕ

Στα μέσα του 2014 ξεκίνησα να αναζητώ τα νομικά επιχειρήματα που θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω για να προσφύγω κατά του ΟΑΕΕ ζητώντας μείωση των εισφορών μου. Στο πλαίσιο εκείνης της προσωπικής αναζήτησης ότι θεωρούσα ενδιαφέρον το κράταγα σε αρχείο και παράλληλα το δημοσιοποιούσα στη σελίδα του συλλόγου Αττικής που τότε ήμουν μέλος, προκειμένου κι όποιοι άλλοι είχαν ανάλογους προβληματισμούς να ενημερωθούν και να αξιοποιήσουν το υλικό.

Εκτός από τη γνωμοδότηση Μανιτάκη που προφανώς ήταν το νούμερο ένα επιχείρημα όλων όσων έψαχναν το θέμα μείωσης εισφορών, είχα βρει και 2 – 3 ακόμα ισχυρά νομικά επιχειρήματα. Πάντα κατά τη δική μου εκτίμηση. Σε αυτό το σημείο να θυμίσω ότι η γνωμοδότηση Μανιτάκη είχε κρίνει πως ο ΟΑΕΕ ήταν υποχρεωμένος βάσει της νομοθεσίας να έχει αναπροσαρμόσει τις ασφαλιστικές εισφορές, ήδη από το 2009, μειώνοντας αυτές, χωρίς όμως να προσδιορίζει το ποσοστό μείωσης που θα έπρεπε να έχει γίνει. Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η μείωση αυτή θα έπρεπε να είναι της τάξης του 30% περίπου.

Δεύτερο επιχείρημα ήταν το ότι οι εισφορές είναι δημόσια βάρη, γεγονός που το αναφέρει και η γνωμοδότηση Μανιτάκη και σύμφωνα με το άρθρο 4, παρ. 5 του Συντάγματος, οι εισφορές θα έπρεπε να είναι ανάλογες με τις δυνάμεις των ασφαλισμένων, δηλαδή ανάλογες με τα εισοδήματά τους, είτε αναφερόμαστε στα δηλωθέντα εισοδήματα, είτε σε τεκμαρτά εισοδήματα.

Με δεδομένο όμως ότι οι ασφαλιστικές κατηγορίες του ΟΑΕΕ (γνωστές και ως ασφαλιστικές κλάσεις) στην ουσία ήταν υπολογισμός με ποσοστό επί τεκμαρτών εισοδημάτων, αυτομάτως προέκυψε το τρίτο επιχείρημα, καθώς, σύμφωνα με αποφάσεις Ανωτάτων Δικαστηρίων, η χρήση τεκμηρίων είναι αποδεκτή μόνο εάν αυτά είναι μαχητά κι έχει δικαίωμα ο πολίτης να τα αμφισβητήσει, διαφορετικά αποστερείται του υπερσυνταγματικού δικαιώματος δικαστικής προστασίας, κάτι που είναι αντίθετο με το Σύνταγμα αλλά και τις Διεθνείς Συνθήκες που έχει υπογράψει η χώρα μας.

Συνέχεια

Αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη για τη στέρηση σύνταξης λόγω οφειλών

35252

Μετά τα άρθρα που ανέδειξαν  το τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα των χιλιάδων ασφαλισμένων που στερούνται σύνταξης λόγω οφειλών, είναι καιρός οι ασφαλισμένοι να προχωρήσουν σε μαζικές ενέργειες προκειμένου να πιέσουν για να δοθεί λύση.

Για τον σκοπό αυτό έχει συνταχθεί Αναφορά προς τον Συνήγορο του Πολίτη, όπου αναφέρεται το πρόβλημα και οι κίνδυνοι που επιφέρει στους ασφαλισμένους καθώς και νομική επιχειρηματολογία που δείχνει ότι όσα εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ είναι αντίθετα με ότι ορίζει το Σύνταγμα και οι Διεθνείς Συνθήκες.

Μετά από παρατηρήσεις ασφαλισμένων θεώρησα απαραίτητο να ανανεώσω το άρθρο (16/2/17) και να διεκρινήσω κάποια γεγονότα σχετικά με τον Συνήγορο του Πολίτη : Αν και ο Συνήγορος του Πολίτη είναι μια αμφιλεγόμενη αρχή που πολλές φορές στο παρελθόν είχε λειτουργήσει ως συνήγορος της κεντρικής διοίκησης, μετά την αποστολή χιλιάδων επιστολών διαμαρτυρίας από ασφαλισμένους το 2013 κι εν συνεχεία τη γνωμοδότηση Μανιτάκη, αρχές του 2014 και τις πρώτες προσφυγές ασφαλισμένων στα Διοικητικά Δικαστήρια, οπότε αργά ή γρήγορα θα έμπαιναν στην κρίση των Δικαστών οι παρανομίες του ΟΑΕΕ, έκανε στροφή 180 μοιρών και έβγαλε δύο κείμενα με προτάσεις για τα προβλήματα με τον ΟΑΕΕ . Και στα δύο κείμενα που δεν τα γνωρίζουν πολλοί κι ήταν θετικά για τους ασφαλισμένους, είχε προτείνει μείωση εισφορών κι επιπρόσθετα δημιουργία ειδικής μειωμένης κατηγορίας, για όσους αδυνατούσαν να πληρώσουν ακόμα και τις εισφορές της πρώτης κατηγορίας. Σημειωτέον ότι αυτό ήδη το εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ σε κάποιες επαγγελματικές ομάδες, που είχαν τη δυνατότητα να είναι στην πρώτη κατηγορία με έκπτωση 30% και ανέβαιναν κατηγορία μόνο εάν τα δηλωθέντα εισοδήματά τους ξεπερνούσαν ένα όριο, χωρίς να ισχύει γι’ αυτούς η ανά τριετία αύξηση  ασφαλιστικής κατηγορίας που ήταν κανόνας για τους άλλους ασφαλισμένους.

Συνεπώς βλέπουμε ότι για να φτάσει ο Συνήγορος του Πολίτη να βγάλει τα δύο κείμενα που ανέφερα, έπαιξαν ρόλο 3 παράγοντες : 1) η αποστολή από χιλιάδες ασφαλισμένους επιστολών διαμαρτυρίας, 2) η γνωμοδότηση Μανιτάκη, δηλαδή ένα νομικό κείμενο που απογύμνωνε τις παρανομίες του ΟΑΕΕ κι άφηνε έκθετο τον Συνήγορο του Πολίτη και 3) οι προσφυγές που αργά ή γρήγορα θα έθεταν στην κρίση των Δικαστών όσα εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ.

Με δεδομένα λοιπόν αυτά, η Αναφορά για τη στέρηση  σύνταξης λόγω οφειλών,  βάζει εξ αρχής τον Συνήγορο του Πολίτη ενώπιον των ευθυνών του, βασιζόμενη σε απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε επαχθές και παράνομο το μέτρο στέρησης της σύνταξης, καθώς και σε άλλα νομικά επιχειρήματα, ώστε να μην αφήνει περιθώρια γενικόλογων απαντήσεων. Εκτός αυτού, οι ασφαλισμένοι μπορούν είτε παράλληλα, είτε αφού πάρουν απάντηση να κινηθούν και με νομικούς διεκδικώντας το δίκιο τους. 

Ποια είναι η διαδικασία ώστε να συμπληρώσουν και να στείλουν την αναφορά οι ασφαλισμένοι :

Συνέχεια

Επαχθές και παράνομο μέτρο η απώλεια σύνταξης λόγω οφειλών

listia_oaee

Η γνωμοδότηση Μανιτάκη, αλλά κι όσες αποφάσεις έχουν δει το φως της δημοσιότητας κατά του ΟΑΕΕ, απέδειξαν ότι πολλές φορές οι ασφαλισμένοι είχαν απέναντί τους νόμους αντισυνταγματικούς και παράνομους και πως δεν θα πρέπει να θεωρούν ως δεδομένο πως όσοι νόμοι ή εγκύκλιοι επικαλείται κι εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ, είναι σύμφωνα με όσα το Σύνταγμα κι οι διεθνείς συνθήκες καθορίζουν.

Σε επιβεβαίωση όλων αυτών ήρθε ένα τυχαίο περιστατικό για να γίνει γνωστό  ότι η στέρηση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος  είναι μέτρο επαχθές και παράνομο.

Ειδικότερα, σε πρόσφατη απόφασή της η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε ότι η οριστική και πλήρης περικοπή της σύνταξης, αποτελεί υπερβολικά επαχθή κύρωση.

Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 2248/2016 απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η προβλεπόμενη οριστική, πλήρης και αυτοδίκαιη απώλεια του συνταξιοδοτικού δικαιώματος […] συνιστά κύρωση υπερβολικά επαχθή, η οποία ανατρέπει ήδη σε νομοθετικό επίπεδο τη δίκαιη ισορροπία ανάμεσα στις απαιτήσεις του γενικού συμφέροντος και της προάσπισης του περιουσιακού δικαιώματος προς απόληψη σύνταξης.

Όπως επισημαίνει το Δικαστήριο, το μέτρο αυτό έρχεται σε αντίθεση τόσο με τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, όσο και με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α..

Επιπλέον, η πλήρης και αυτοδίκαιη αποστέρηση της σύνταξης και, μάλιστα, ανεξαρτήτως του εάν μέρος της αντιστοιχεί σε καταβληθείσες από τον ασφαλισμένο εισφορές, συνεπαγόμενη, περαιτέρω, την απώλεια και κάθε κοινωνικής κάλυψης, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλισης υγείας, συνιστά μέτρο εξαιρετικά επαχθές, που ακολουθεί τον ασφαλισμένο μέχρι το πέρας του βίου του και θέτει σε κίνδυνο τη διαβίωσή του, στερώντας από αυτόν το βασικό μέσο για την αντιμετώπιση των βιοτικών του αναγκών, σε μία ηλικία κατά την οποία η δυνατότητα αναπλήρωσης της σύνταξης μέσω άλλων πόρων είναι σε μεγάλο βαθμό αβέβαιη, αν όχι ανύπαρκτη, με συνέπεια την προσβολή και της προστατευόμενης από το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του.

Συνέχεια

Διαδικασία για πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα, χορήγηση αντιγράφων

grafeiokratia

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ      

ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

1.Πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας, κατά το Σύνταγμά μας, αποτελούν ο σεβασμός και προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Μια ειδικότερη εκδήλωση της θεμελιώδους αυτής διάταξης είναι ότι ο σεβασμός της αξίας του ως ανθρώπου του οποίου τα δικαιώματα ή τα συμφέροντα θίγονται από ενέργεια της διοίκησης, επιβάλλει το δικαίωμα να λαμβάνει γνώση των στοιχείων της υπόθεσής του και να εκθέτει τις απόψεις του ενώπιον των διοικητικών αρχών, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να τις λαμβάνουν υπόψη και να τις συνεκτιμούν.

Πέραν της συνταγματικής ( άρθρα 5Α και 10 παρ. 3 ) το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα έχει και νομοθετική θεμελίωση. Με το άρθρο 16 του ν.1599/1986 αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά σε κάθε πολίτη το δικαίωμα γνώσης των διοικητικών εγγράφων, αφού προηγουμένως το διαμόρφωσε και το αναγνώρισε το Συμβούλιο Επικρατείας με αποφάσεις του. H χορήγηση αντιγράφων δημοσίων εγγράφων, προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 5 του N.2690/1999 «Κύρωση του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (Φ.Ε.Κ. 45/τ. Α΄/9-3-1999) («ΚΔΔιαδ», όπως αυτές συμπληρώθηκαν από τις διατάξεις της παρ.2 του άρθρου 8 του Ν.2880 (ΦΕΚ 9/ τ. Α΄, 30-1-2001) και αντικαταστάθηκαν με αυτές της παρ.2 του άρθρου 11 του Ν. 3230 (ΦΕΚ 44/ τ. Α΄,11-2-2004 και του ΠΔ 28/2015 ΦΕΚ 34/Α/2015 και άρθρο 7 παρ.1 Ν.4325/2015,ΦΕΚ Α 47/11.5.2015..

1.- Ο νομοθέτης έχει θεσπίσει κανόνες διαδικασίας που αποβλέπουν κατά κύριο σκοπό στην λειτουργική αποτελεσματικότητα της Διοίκησης και την ποιοτική αναβάθμιση των παρεχόμενων προς τον πολίτη υπηρεσιών, ειδικότερα δε στη δραστηριοποίηση των διοικητικών υπηρεσιών για την ταχεία και αποτελεσματική εξυπηρέτηση των πολιτών (πρβλ.ΣτΕ 3004/2010 Ολομ), πλην όμως πολλές φορές η Δημόσια Διοίκηση ,επικαλείται, διάφορες αβάσιμες προφάσεις ή αβάσιμες δικαιολογίες για μην ικανοποιήσει εμπρόθεσμα (πρβλ. ΣτΕ2826/2014)τα νόμιμα αιτήματα των πολιτών, επικαλουμένη «ότι δεν αποδεικνύει το απαιτούμενο από τις διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας εύλογο ενδιαφέρον για τη λήψη των αιτηθέντων αντιγράφων».

2.- Το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της γνώσης των διοικητικών εγγράφων

Συνέχεια