Παράνομη η χρέωση ιατροφαρμακευτικής που δεν παρείχε ο ΟΑΕΕ

Στα προηγούμενα άρθρα  για τις προσφυγές, ώστε να μειώσουν τις οφειλές τους οι ασφαλισμένοι, είχα παρουσιάσει και εξηγήσει την επιχειρηματολογία που μπορούν εκτός άλλων να χρησιμοποιήσουν σχετικά με το τμήμα οφειλών που αναλογεί στις εισφορές σύνταξης – που είναι και το μεγαλύτερο μέρος της οφειλής.

Ως γνωστόν όμως οι εισφορές αποτελούνται από δύο μέρη : α) Τις εισφορές για σύνταξη και β) τις εισφορές για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οι οφειλές που είχαν δημιουργηθεί αποτελούνται από το σύνολο.

Το παρόν άρθρο αφορά όσους  επιλέξουν να προσφύγουν διεκδικώντας μείωση ή και οριστική αφαίρεση μόνο του ποσού οφειλής  που αναλογεί στην ιατροφαρμακευτική που χρέωνε ο ΟΑΕΕ ενώ δεν την παρείχε, αλλά και όσους θα προσφύγουν με περισσότερα αιτήματα στα οποία θα συμπεριλαμβάνεται και η αφαίρεση του ποσού αυτού.

Για να μπορέσουν οι ασφαλισμένοι να πετύχουν διαγραφή του συγκεκριμένου τμήματος της οφειλής, θα πρέπει στην προσφυγή τους να έχουν δύο σκέλη που στην ουσία αλληλοσυμπληρώνονται:

  1. Με το πρώτο να αποδείξουν ότι οι σχετικές διατάξεις που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ ήταν παράνομες και αντισυνταγματικές …  και
  2. Με το δεύτερο να υποδείξουν το νόμιμο που θα έπρεπε να εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ.

Στο πρώτο σκέλος, δηλαδή την αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων,  η γνωμοδότηση Μανιτάκη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο και προσφέρει αναλυτική επιχειρηματολογία, την οποία δεν έχει επιχειρήσει να αντικρούσει ο ΟΑΕΕ σε όσες περιπτώσεις μπορώ να γνωρίζω. Επιπρόσθετα όμως υπάρχουν κι άλλα επιχειρήματα που παρουσιάζονται παρακάτω.

Σχετικά με δεύτερο σκέλος, το  νόμιμο που θα έπρεπε να εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ σε όσους ανυπαίτια αδυνατούσαν να πληρώνουν τις εισφορές τους,  την απάντηση είχε δώσει ήδη από το 2003 το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), με την απόφαση 1129/2003, σύμφωνα με την οποία «η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει την επιδίωξη του δημοσίου σκοπού με τον ηπιότερο για τον διοικούμενο τρόπο».

Δηλαδή, σύμφωνα με το ΣτΕ, σε όσους δεν πλήρωναν τις εισφορές τους ο ΟΑΕΕ θα έπρεπε να εφαρμόσει τα ηπιότερα απαιτούμενα μέτρα που θα διασφάλιζαν την είσπραξη των οφειλών. Εάν σε αυτό συνυπολογίσουμε ότι η στέρηση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης είναι μέτρο επαχθές και αντίθετο με σημαντικά άρθρα του Συντάγματος, θα έπρεπε τα μέτρα του ΟΑΕΕ να περιοριστούν σε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης των οφειλών, είτε σε όποιο άλλο μέτρο θα μπορούσε να είναι στα πλαίσια της κρίσης του ΣτΕ, χωρίς να θίγει το δικαίωμα πρόσβασης στην υγεία.

Τι έκανε ο ΟΑΕΕ;

Το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή εφάρμοζε μια σειρά μέτρων, δυσανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό, όπως είναι εμφανές από τον πίνακα που ακολουθεί :

 

Μέτρα που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ

 

Αποτέλεσμα κάθε μέτρου
Στέρηση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης Αδυναμία πρόσβασης στην πρόληψη και θεραπεία της υγείας του ασφαλισμένου, κατά παράβαση θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος αλλά και διεθνών  συνθηκών.

 

Συνέχεια χρέωσης ως οφειλής της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που όμως δεν χορηγούσε

 

Αποστέρηση της οικονομικής ελευθερίας με πλασματικές οφειλές, για υπηρεσίες που ουδέποτε  παρείχε.
Στέρηση προβλεπόμενων ασφαλιστικών βεβαιώσεων

 

Στέρηση ελεύθερης συμμετοχής σε όλες τις οικονομικές δραστηριότητες.

Εξώθηση σε έξοδο από την αγορά εργασίας.

Αποστέρηση της οικονομικής ελευθερίας

 

Αναγκαστικά μέτρα είσπραξης

 

Αναγκαστικά μέτρα είσπραξη των “οφειλομένων”, μέσω κατασχέσεων σε κινητά ή/και ακίνητα, είτε στους ίδιους, είτε στους κληρονόμους τους.

 

Στις περιπτώσεις ασφαλισμένων με οφειλές που είχαν ή πρόκειται να  συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, όταν με τις  πλασματικές οφειλές, για ιατροφαρμακευτική που χρέωνε ενώ δεν την παρείχε, το συνολικό ποσό οφειλής υπερβαίνει τις 20.000

1)      Αποστέρηση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

2)      Απώλεια του συνόλου των εισφορών που είχαν καταβάλει κατά την διάρκεια του εργασιακού τους βίου

3)      Συνέχεια αναγκαστικών μέτρων είσπραξης σε βάρος των ιδίων ή/και των κληρονόμων τους.

4)      Στέρηση στοιχειωδών πόρων διαβίωσης στην τρίτη ηλικία, με προφανή τον κίνδυνο επιβίωσης.

5) Στέρηση σημαντικών παροχών που συνοδεύουν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα, όπως είναι οι παροχές υγείας με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή των οφειλετών

 

 

Όμως, σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση 2248/2016, της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου – που είναι το τρίτο Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας – όταν τα μέτρα είναι δυσανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό θα πρέπει να θεωρούνται ανίσχυρα και μη εφαρμοστέα – κοινώς αντισυνταγματικά.

Αναλυτικά η συγκεκριμένη απόφαση αναφέρει ότιη απορρέουσα από την έννοια του κράτους δικαίου (άρθρα 1 παρ. 3 και 4, 25, 26, 87, 93, 94 και 95 του Συντάγματος) και προβλεπόμενη πλέον ρητώς στο άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει στον κοινό νομοθέτη, όταν θεσπίζει ένα δυσμενές μέτρο σε βάρος μιας κατηγορίας προσώπων, που συνεπάγεται την εξαίρεσή τους από έναν ευμενή γενικότερο κανόνα δικαίου, να χρησιμοποιεί κριτήρια που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίου συμφέροντος, το μέτρο δε αυτό πρέπει να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και να τελεί σε άμεση συνάφεια προς το σκοπό αυτό, αλλά και προς το αντικείμενο της ρύθμισης. Αν το θεσπιζόμενο μέτρο είναι τέτοιας έντασης και διάρκειας που υπερακοντίζει καταδήλως τον επιδιωκόμενο σκοπό, συνεπαγόμενο μειονεκτήματα δυσανάλογα προς τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού, αντίκειται στην ως άνω αρχή, με συνέπεια η διάταξη που το προβλέπει να είναι ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα (Ολομ. Ελ. Συν. 6456/2015, 477, 2254, 1817/2014, 440/2012, 2797/2011, 44/2009, 1277/2007, 2287/2005 κ.ά.).”

Είναι λοιπόν προφανές ότι το σύνολο των μέτρων που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ έρχονται σε αντίθεση με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή έχει διατυπωθεί σε αποφάσεις Ανωτάτων Δικαστηρίων (ΣτΕ, Ολομέλεια Ελεγκτικού Συνεδρίου) κι άρα είναι παράνομα και μη εφαρμοστέα, όπως και οι οφειλές που προκύπτουν από τις σχετικές διατάξεις.

Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται και από το σκεπτικό της απόφασης 66/2014, με την οποία ο ΟΑΕΕ υποχρεώθηκε να θεωρήσει τα βιβλιάρια ασφαλισμένων του με οφειλές, όπου σημειώνεται ότι “η μη θεώρηση των βιβλιάριων υγείας των αιτούντων λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών τους, συνιστά επαχθέστατο μέτρο εις βάρος των ασφαλισμένων και καθιστά αυτούς σε δυσμενέστατη θέση έναντι του Οργανισμού, καθόσον αυτοί μεν, στερούνται παντελώς ιατροφαρμακευτικής – νοσοκομειακής περίθαλψης με αποτέλεσμα σε περίπτωση επελθόντος κινδύνου της κατάστασης της υγείας τους να στερούνται του δικαιώματος προστασίας και αποκατάστασης αυτής, αγαθό του οποίου η υποχρέωση προστασίας αποτελεί πρωταρχική Συντάγματος, ο Οργανισμός δε, δικαιούται να προβεί στην ικανοποίηση των απαιτήσεων του οποτεδήποτε με τη λήψη εις βάρος τους αναγκαστικών μέτρων είσπραξης …”

* Αν και αυτονόητο να σημειώσω ότι είναι στην κρίση κάθ’ ενός, το πώς θα δομήσει την προσφυγή αλλά και το πώς ακριβώς θα διατυπώσει και με ποια σειρά θα αναπτύξει την επιχειρηματολογία του.

Τα προηγούμενα θα πρέπει να τα ενισχύσουν οι ενδιαφερόμενοι με τις 3 μέχρι στιγμής αποφάσεις κατά του ΟΑΕΕ για το θέμα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και φυσικά με όποιο άλλο νομικό επιχείρημα κρίνουν οι νομικοί τους.

Ανανέωση 19/7/2017 : Να επισημάνω ότι οι ασφαλισμένοι έχουν ήδη 3 κερδισμένες αποφάσεις – ασφαλιστικών μέτρων – που έκριναν ότι παρανόμως ο ΟΑΕΕ δεν θεωρούσε τα βιβλιάρια όσων είχαν προσφύγει, με το να διατάξει την θεώρησή τους. Οι αποφάσεις αυτές αν και προσωρινές, μέχρι την κανονική εκδίκαση, είναι σημαντικές γιατί 1) σύμφωνα με δικηγόρο δεν έχουμε ιστορικό ανατροπής απόφασης ασφαλιστικών μέτρων στον πυρήνα της απόφασης και 2) είναι πολύ δύσκολο έως απίθανο να υπάρξει ανατροπή χωρίς να μην υποβαθμίσει τους δικαστές που έβγαλαν τις αρχικές αποφάσεις

Ανανέωση 23/7/2017 : η αρχή της αναλογικότητας είναι πολύ ισχυρή επίσης στην ευρωπαϊκή νομολογία και χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα απόφασης  :
«… πρέπει να υπάρχει μία εύλογη σχέση αναλογικότητος μεταξύ των χρησιμοποιούμενων μέσων και του επιδιωκόμενου σκοπού σε οποιοδήποτε μέτρο που στερεί ένα άτομο από την πειριουσία του (Pressos Compania Naviera S.A. και λοιποί κατά Βελγίου, απόφαση της 20 Νοεμβρίου 1995, serie Α no. 332, σελ. 23, παράγραφος 38).
Στην έννοια της περιουσίας, η οποία έχει αυτόνομο περιεχόμενο, ανεξάρτητο από την τυmκή κατάταξη των εmμέρους περιουσιακών δικαιωμάτων στο εσωτερικό δίκαιο, περιλαμβάνονται όχι μόνο τα εμπράγματα δικαιώματα  αλλά και όλα τα δικαιώματα περιουσιακής φύσεως και τα κεκτημένα «οικονομικά συμφέροντα». Καλύπτονται κατ’ αυτόν τον τρόπο και τα ενοχικής φύσεως περιουσιακά δικαιώματα και ειδικότερα απαιτήσεις που απορρέουν από έννομες σχέσεις του δημοσίου ή του ιδιωτικού δικαίου, είτε  αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση, είτε απλώς γεννημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία, με βάση το ίσχύον έως την προσφυγή στο δικαστήριο δίκάιο, ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά…»
«… Συνεπώς, στην έννοια του προστατευόμενου κατά τα ανωτέρω  περιουσιακού δικαιώματος υπάγονται τόσο οι αμοιβές όσο και οι συντάξεις και  οι εν γένει κοινωνικοασφαλιστικές παροχές, όπως έχει παγίως γίνει δεκτό μέσω της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων…» 
(σελίδες 6 και 7)

Γιάννης Μανιάτης       …

Σχετικά άρθρα :

Γνωμοδότηση Μανιτάκη

Απόφαση 1129/2003 του Συμβουλίου της Επικρατείας

Απόφαση 2248/2016 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Αποφάσεις κατά ΟΑΕΕ : Κορίνθου 2/2015  – Αθήνας 1246/2014  – Πάτρας 66/2014

Προσφυγή κατά του ΟΑΕΕ για επανυπολογισμό των εισφορών – οφειλών

Η ομάδα μας στο Facebook

 

Advertisements

One thought on “Παράνομη η χρέωση ιατροφαρμακευτικής που δεν παρείχε ο ΟΑΕΕ

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.