Παράνομη η χρέωση ιατροφαρμακευτικής που δεν παρείχε ο ΟΑΕΕ

Στα προηγούμενα άρθρα  για τις προσφυγές, ώστε να μειώσουν τις οφειλές τους οι ασφαλισμένοι, είχα παρουσιάσει και εξηγήσει την επιχειρηματολογία που μπορούν εκτός άλλων να χρησιμοποιήσουν σχετικά με το τμήμα οφειλών που αναλογεί στις εισφορές σύνταξης – που είναι και το μεγαλύτερο μέρος της οφειλής.

Ως γνωστόν όμως οι εισφορές αποτελούνται από δύο μέρη : α) Τις εισφορές για σύνταξη και β) τις εισφορές για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οι οφειλές που είχαν δημιουργηθεί αποτελούνται από το σύνολο.

Το παρόν άρθρο αφορά όσους  επιλέξουν να προσφύγουν διεκδικώντας μείωση ή και οριστική αφαίρεση μόνο του ποσού οφειλής  που αναλογεί στην ιατροφαρμακευτική που χρέωνε ο ΟΑΕΕ ενώ δεν την παρείχε, αλλά και όσους θα προσφύγουν με περισσότερα αιτήματα στα οποία θα συμπεριλαμβάνεται και η αφαίρεση του ποσού αυτού.

Για να μπορέσουν οι ασφαλισμένοι να πετύχουν διαγραφή του συγκεκριμένου τμήματος της οφειλής, θα πρέπει στην προσφυγή τους να έχουν δύο σκέλη που στην ουσία αλληλοσυμπληρώνονται:

  1. Με το πρώτο να αποδείξουν ότι οι σχετικές διατάξεις που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ ήταν παράνομες και αντισυνταγματικές …  και
  2. Με το δεύτερο να υποδείξουν το νόμιμο που θα έπρεπε να εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ.

Στο πρώτο σκέλος, δηλαδή την αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων,  η γνωμοδότηση Μανιτάκη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο και προσφέρει αναλυτική επιχειρηματολογία, την οποία δεν έχει επιχειρήσει να αντικρούσει ο ΟΑΕΕ σε όσες περιπτώσεις μπορώ να γνωρίζω. Επιπρόσθετα όμως υπάρχουν κι άλλα επιχειρήματα που παρουσιάζονται παρακάτω.

Σχετικά με δεύτερο σκέλος, το  νόμιμο που θα έπρεπε να εφαρμόζει ο ΟΑΕΕ σε όσους ανυπαίτια αδυνατούσαν να πληρώνουν τις εισφορές τους,  την απάντηση είχε δώσει ήδη από το 2003 το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), με την απόφαση 1129/2003, σύμφωνα με την οποία «η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει την επιδίωξη του δημοσίου σκοπού με τον ηπιότερο για τον διοικούμενο τρόπο».

Δηλαδή, σύμφωνα με το ΣτΕ, σε όσους δεν πλήρωναν τις εισφορές τους ο ΟΑΕΕ θα έπρεπε να εφαρμόσει τα ηπιότερα απαιτούμενα μέτρα που θα διασφάλιζαν την είσπραξη των οφειλών. Εάν σε αυτό συνυπολογίσουμε ότι η στέρηση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης είναι μέτρο επαχθές και αντίθετο με σημαντικά άρθρα του Συντάγματος, θα έπρεπε τα μέτρα του ΟΑΕΕ να περιοριστούν σε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης των οφειλών, είτε σε όποιο άλλο μέτρο θα μπορούσε να είναι στα πλαίσια της κρίσης του ΣτΕ, χωρίς να θίγει το δικαίωμα πρόσβασης στην υγεία.

Τι έκανε ο ΟΑΕΕ;

Το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή εφάρμοζε μια σειρά μέτρων, δυσανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό, όπως είναι εμφανές από τον πίνακα που ακολουθεί :

 

 

Μέτρα που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ

 

Αποτέλεσμα κάθε μέτρου
Στέρηση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης Αδυναμία πρόσβασης στην πρόληψη και θεραπεία της υγείας του ασφαλισμένου, κατά παράβαση θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος αλλά και διεθνών  συνθηκών.

 

Συνέχεια χρέωσης ως οφειλής της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που όμως δεν χορηγούσε

 

Αποστέρηση της οικονομικής ελευθερίας με πλασματικές οφειλές, για υπηρεσίες που ουδέποτε  παρείχε.
Στέρηση προβλεπόμενων ασφαλιστικών βεβαιώσεων

 

Στέρηση ελεύθερης συμμετοχής σε όλες τις οικονομικές δραστηριότητες.

Εξώθηση σε έξοδο από την αγορά εργασίας.

Αποστέρηση της οικονομικής ελευθερίας

 

Αναγκαστικά μέτρα είσπραξης

 

Αναγκαστικά μέτρα είσπραξη των “οφειλομένων”, μέσω κατασχέσεων σε κινητά ή/και ακίνητα, είτε στους ίδιους, είτε στους κληρονόμους τους.

 

Στις περιπτώσεις ασφαλισμένων με οφειλές που είχαν ή πρόκειται να  συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, όταν με τις  πλασματικές οφειλές, για ιατροφαρμακευτική που χρέωνε ενώ δεν την παρείχε, το συνολικό ποσό οφειλής υπερβαίνει τις 20.000

1)      Αποστέρηση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

2)      Απώλεια του συνόλου των εισφορών που είχαν καταβάλει κατά την διάρκεια του εργασιακού τους βίου

3)      Συνέχεια αναγκαστικών μέτρων είσπραξης σε βάρος των ιδίων ή/και των κληρονόμων τους.

4)      Στέρηση στοιχειωδών πόρων διαβίωσης στην τρίτη ηλικία, με προφανή τον κίνδυνο επιβίωσης.

5) Στέρηση σημαντικών παροχών που συνοδεύουν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα, όπως είναι οι παροχές υγείας με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή των οφειλετών

 

 

Όμως, σύμφωνα με την πρόσφατη απόφαση 2248/2016, της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου – που είναι το τρίτο Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας – όταν τα μέτρα είναι δυσανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό θα πρέπει να θεωρούνται ανίσχυρα και μη εφαρμοστέα – κοινώς αντισυνταγματικά.

Αναλυτικά η συγκεκριμένη απόφαση αναφέρει ότιη απορρέουσα από την έννοια του κράτους δικαίου (άρθρα 1 παρ. 3 και 4, 25, 26, 87, 93, 94 και 95 του Συντάγματος) και προβλεπόμενη πλέον ρητώς στο άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει στον κοινό νομοθέτη, όταν θεσπίζει ένα δυσμενές μέτρο σε βάρος μιας κατηγορίας προσώπων, που συνεπάγεται την εξαίρεσή τους από έναν ευμενή γενικότερο κανόνα δικαίου, να χρησιμοποιεί κριτήρια που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίου συμφέροντος, το μέτρο δε αυτό πρέπει να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και να τελεί σε άμεση συνάφεια προς το σκοπό αυτό, αλλά και προς το αντικείμενο της ρύθμισης. Αν το θεσπιζόμενο μέτρο είναι τέτοιας έντασης και διάρκειας που υπερακοντίζει καταδήλως τον επιδιωκόμενο σκοπό, συνεπαγόμενο μειονεκτήματα δυσανάλογα προς τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού, αντίκειται στην ως άνω αρχή, με συνέπεια η διάταξη που το προβλέπει να είναι ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα (Ολομ. Ελ. Συν. 6456/2015, 477, 2254, 1817/2014, 440/2012, 2797/2011, 44/2009, 1277/2007, 2287/2005 κ.ά.).”

(upd 16/10/17) Το ίδιο έχουν κρίνει και αποφάσεις Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων και χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα της απόφασης που ακολουθεί : η επέμβαση στην περιουσία πρέπει να είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου από τον νομοθέτη σκοπού γενικού συμφέροντος και να μην είναι δυσανάλογη σε σχέση προς αυτόν (βλ. ΕΔΔΑ James και λοιποί κατά Ηνωμένου Βασιλείου, σκέψη 50)

Είναι λοιπόν προφανές ότι το σύνολο των μέτρων που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ έρχονται σε αντίθεση με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή έχει διατυπωθεί σε αποφάσεις Ανωτάτων Δικαστηρίων (ΣτΕ, Ολομέλεια Ελεγκτικού Συνεδρίου) κι άρα είναι παράνομα και μη εφαρμοστέα, όπως και οι οφειλές που προκύπτουν από τις σχετικές διατάξεις.

Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται και από το σκεπτικό της απόφασης 66/2014, με την οποία ο ΟΑΕΕ υποχρεώθηκε να θεωρήσει τα βιβλιάρια ασφαλισμένων του με οφειλές, όπου σημειώνεται ότι “η μη θεώρηση των βιβλιάριων υγείας των αιτούντων λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών τους, συνιστά επαχθέστατο μέτρο εις βάρος των ασφαλισμένων και καθιστά αυτούς σε δυσμενέστατη θέση έναντι του Οργανισμού, καθόσον αυτοί μεν, στερούνται παντελώς ιατροφαρμακευτικής – νοσοκομειακής περίθαλψης με αποτέλεσμα σε περίπτωση επελθόντος κινδύνου της κατάστασης της υγείας τους να στερούνται του δικαιώματος προστασίας και αποκατάστασης αυτής, αγαθό του οποίου η υποχρέωση προστασίας αποτελεί πρωταρχική Συντάγματος, ο Οργανισμός δε, δικαιούται να προβεί στην ικανοποίηση των απαιτήσεων του οποτεδήποτε με τη λήψη εις βάρος τους αναγκαστικών μέτρων είσπραξης …”

* Αν και αυτονόητο να σημειώσω ότι είναι στην κρίση κάθ’ ενός, το πώς θα δομήσει την προσφυγή αλλά και το πώς ακριβώς θα διατυπώσει και με ποια σειρά θα αναπτύξει την επιχειρηματολογία του.

Τα προηγούμενα θα πρέπει να τα ενισχύσουν οι ενδιαφερόμενοι με τις 3 μέχρι στιγμής αποφάσεις κατά του ΟΑΕΕ για το θέμα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και φυσικά με όποιο άλλο νομικό επιχείρημα κρίνουν οι νομικοί τους.

Ανανέωση 19/7/2017 : Να επισημάνω ότι οι ασφαλισμένοι έχουν ήδη 3 κερδισμένες αποφάσεις – ασφαλιστικών μέτρων – που έκριναν ότι παρανόμως ο ΟΑΕΕ δεν θεωρούσε τα βιβλιάρια όσων είχαν προσφύγει, με το να διατάξει την θεώρησή τους. Οι αποφάσεις αυτές αν και προσωρινές, μέχρι την κανονική εκδίκαση, είναι σημαντικές γιατί 1) σύμφωνα με δικηγόρο δεν έχουμε ιστορικό ανατροπής απόφασης ασφαλιστικών μέτρων στον πυρήνα της απόφασης και 2) είναι πολύ δύσκολο έως απίθανο να υπάρξει ανατροπή χωρίς να μην υποβαθμίσει τους δικαστές που έβγαλαν τις αρχικές αποφάσεις

Ανανέωση 23/7/2017 : η αρχή της αναλογικότητας είναι πολύ ισχυρή επίσης στην ευρωπαϊκή νομολογία και χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα απόφασης  σύμφωνα με την οποία :
«… πρέπει να υπάρχει μία εύλογη σχέση αναλογικότητος μεταξύ των χρησιμοποιούμενων μέσων και του επιδιωκόμενου σκοπού σε οποιοδήποτε μέτρο που στερεί ένα άτομο από την περιουσία του (Pressos Compania Naviera S.A. και λοιποί κατά Βελγίου, απόφαση της 20 Νοεμβρίου 1995, serie Α no. 332, σελ. 23, παράγραφος 38).
… Στην έννοια του προστατευόμενου κατά τα ανωτέρω  περιουσιακού δικαιώματος υπάγονται τόσο οι αμοιβές όσο και οι συντάξεις και  οι εν γένει κοινωνικοασφαλιστικές παροχές, όπως έχει παγίως γίνει δεκτό μέσω της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων…» 
(σελίδες 6 και 7)

Ανανέωση 10/10/2017 : Στα προηγούμενα πρέπει να προστεθεί ότι σύμφωνα με τα ισχύοντα, εάν ο ασφαλισμένος αποπληρώσει τις οφειλές του, δεν υπάρχει καθεστώς αυτοδίκαιας αποκατάστασης για την απώλεια στα περιουσιακά του δικαιώματα των κοινονικοασφαλιστικών παροχών που του στερούσε ο ΟΑΕΕ τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό από μόνο του σαν γεγονός εκτιμώ πως μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την επιχειρηματολογία για αντισυνταγματικότητα των μέτρων που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ, βάσει της αρχής της αναλογικότητας

16/10/2017 : «Σε αντίθεση με τις παροχές πρόνοιας, οι οποίες χρηματοδοτούνται στο σύνολό τους από τον κρατικό προϋπολογισμό, μέσω των εσόδων από την φορολογία, με βάση τους πόρους που αναφέρονται στο Άρθρο 19 του ΕΟΠΥΥ, οι παροχές υγείας των ασφαλισμένων στο μεγαλύτερο μέρος τους αυτοχρηματοδοτούνται από τις εισφορές τους.

Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι στην περίπτωση της Κοινωνικής Ασφάλισης του ΟΑΕΕ, ο ασφαλισμένος έχει εύλογες προσδοκίες ανταπόδοσης, για τις προβλεπόμενες  παροχές του ΟΑΕΕ, σε χρόνο που να καλύπτει την τρέχουσα συμβατική υποχρέωση του ΟΑΕΕ προς τον ασφαλισμένο, έναντι των εισφορών που έχει καταβάλει ή οφείλει να καταβάλει, με δεδομένο ότι  προβλέπεται διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης των οφειλομένων ασφαλιστικών εισφορών.

Αυτομάτως δημιουργείται το εύλογο ερώτημα :  

Εάν ένας ασφαλισμένος λόγω οφειλών,  από 1/7/2014 έως 31/12/2016 δεν είχε τις προβλεπόμενες παροχές και το 2017 ρυθμίσει και αποπληρώσει τις οφειλές του, ο  ΟΑΕΕ θα εφεύρει χρονομηχανή για να του παρέχει αναδρομικά τις υπηρεσίες για το προηγούμενο χρονικό διάστημα που τις στερούσε; Θα παρέχει υπηρεσίες πρόληψης της υγείας του ασφαλισμένου για προγενέστερο χρόνο;  Θα έχει ο ασφαλισμένος ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση σε εξετάσεις το 2017 για να δει πως ήταν η υγεία του το 2015;

Η προφανής απάντηση που είναι : Όχι, δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την παρανομία στην πρακτική που εφάρμοζε ο ΟΑΕΕ, με το να χρεώνει ως οφειλή κάτι που δεν παρείχε κι εν συνεχεία, με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, να επιδιώκει να  πληρωθεί αυτό που δεν παρείχε αποδεδειγμένα σύμφωνα με τον δικό του κανονισμό.»

Με την απόφαση 11741/2017 το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε το αίτημα της προσφυγής του Γιώργου Φλωρά, να αφαιρεθεί το ποσό οφειλής που αντιστοιχούσε στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που τον χρέωνε ο ΟΑΕΕ ενώ δεν του την παρείχε. Ο ίδιος προσέφυγε στο Εφετείο.

 

Γιάννης Μανιάτης       …

Σχετικά άρθρα :

Γνωμοδότηση Μανιτάκη

Απόφαση 1129/2003 του Συμβουλίου της Επικρατείας

Απόφαση 2248/2016 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Αποφάσεις κατά ΟΑΕΕ : Κορίνθου 2/2015  – Αθήνας 1246/2014  – Πάτρας 66/2014

Προσφυγή κατά του ΟΑΕΕ για επανυπολογισμό των εισφορών – οφειλών

Η ομάδα μας στο Facebook

 

Advertisements

One thought on “Παράνομη η χρέωση ιατροφαρμακευτικής που δεν παρείχε ο ΟΑΕΕ

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.