Αστικός Κώδικας, άρθρο 2, αναδρομική δύναμη του νόμου

astikos_kodikas

Αρθρο: 2

Κείμενο Αρθρου

Ο νόμος ορίζει για το μέλλον, δεν έχει αναδρομική δύναμη και διατηρεί την ισχύ του εφόσον άλλος κανόνας δικαίου δεν τον καταργήσει ρητά ή σιωπηρά

πηγή : Υπουργείο Δικαιοσύνης

Για την αναδρομική ισχύ του νόμου, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει κείμενο του δικηγόρου Θανάση Αλαμπάση, σχετικά με τη νομοθεσία οφειλών στο Δημόσιο. Αντιγράφω εδώ το σχετικό απόσπασμα του κειμένου :

[… Πάμε τώρα στο βασικότερη αρχή του ποινικού δικαίου που  είναι η αρχή της απαγόρευσης της αναδρομικότητας των ποινικών νόμων, n οποία ισχύει όταν η αναδρομή οδηγεί σε θεμελίωση ή επιβάρυνση του αξιοποίνου. Αυτό σημαίνει ότι  ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΜΕ ΝΕΟΤΕΡΟ ΝΟΜΟ η αυστηρότερη ποινική μεταχείριση του κατηγορουμένου, ενώ αντίθετα, είναι επιτρεπτή (και επιβεβλημένη)  η ευμενέστερη ποινική μεταχείρισή του.  Με πιο απλά λόγια,  ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ από τον ΠΟΙΝΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ, το ΣΥΝΤΑΓΜΑ και τις ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ, η ψήφιση ΝΕΟΤΕΡΟΥ νόμου με τον οποίο α) χαρακτηρίζεται μια πράξη αναδρομικά ως εγκληματική, όταν προηγούμενος νόμος την άφηνε ατιμώρητη  και β) αν με βάση προηγούμενο νόμο η πράξη χαρακτηρίζονταν ως εγκληματική, απαγορεύεται με νεότερο νόμο να επιβληθεί στον κατηγορούμενο ποινή μεγαλύτερη από αυτή που επέβαλε ο νόμος που ίσχυε όταν διαπράχτηκε το έγκλημα.

Επίσης (και θέλω εδώ την προσοχή σου), απαγορεύεται κάθε άλλη με αναδρομική ισχύ μεταβολή, που επιβαρύνει με οποιοδήποτε τρόπο τη θέση του κατηγορουμένου. Για παράδειγμα, απαγορεύεται η με αναδρομική ισχύ αλλαγή του χαρακτήρα του εγκλήματος από στιγμιαίο σε διαρκές, διότι με τον τρόπο αυτό επιμηκύνεται η παραγραφή σε βάρος του κατηγορουμένου, ενώ αντίθετα,  επιτρέπεται η με νέο νόμο μεταβολή του χαρακτηρισμού του εγκλήματος από στιγμιαίο σε διαρκές, ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΗ ΟΜΩΣ ότι η μεταβολή αυτή ΔΕΝ θα ανατρέχει σε προηγούμενο χρόνο (δεν θα έχει δηλ αναδρομικότητα). Άρα  αν προηγούμενος νόμος χαρακτήριζε ένα έγκλημα ως διαρκές (πχ σύσταση τρομοκρατικής οργάνωσης) και ψηφιστεί νέος νόμος που επίσης χαρακτηρίζει το ίδιο έγκλημα ως διαρκές, τότε επιτρέπεται η επιβολή με το νεότερο νόμο βαρύτερης ποινής, με τη λογική ότι το έγκλημα (τρομοκρατική οργάνωση) διαρκεί σε βάθος χρόνου που καταλαμβάνει το χρόνο που τέθηκε σε ισχύ τοσο ο προηγούμενος όσο και ο νεότερος νόμος (για επιβληθεί δηλαδή βαρύτερη ποινή για διαρκές έγκλημα ΑΠΑΡΑΊΤΗΤΗ ΠΡΟΫΠΌΘΕΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ Ο ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΟΣΟ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΤΕΡΟΣ ΝΟΜΟΣ ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΙΔΙΟ ΈΓΚΛΗΜΑ ΩΣ ΔΙΑΡΚΕΣ) …]

πηγή : alampasis

Σχετικά νομικά κείμενα :  αναδρομική ισχύς του νόμου

Advertisements